از خاکستر جنگ تا شکوفایی دوباره شهر/به قلم دکتر حامد بیگزاده (دانشآموخته دکتری تخصصی مهندسی عمران)
جنگ، زخم عمیقی بر پیکر شهرها و مردمانش بر جای میگذارد. ویرانی خانهها، زیرساختها و از همه مهمتر، روحیه مردم، تنها بخشی از این فاجعه است. اما تاریخ بشر گواه است که پس از هر ویرانی، آغازی دوباره برای ساختن و بالندگی وجود دارد. بازسازی شهرهای ایران پس از جنگ، نه یک انتخاب، که یک ضرورت حیاتی برای بازگشت زندگی، امید و پیشرفت است.
چرا بازسازی ضروری است؟
* بازگرداندن کرامت انسانی: سرپناه، امنیت و دسترسی به خدمات اولیه، حقوق اساسی هر انسانی است. بازسازی یعنی بازگرداندن این حقوق به شهروندان آسیبدیده.
* احیای اقتصادی: شهرهای بازسازیشده، موتور محرک اقتصاد منطقه و کشور میشوند. از سرگیری کسبوکارها، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی، نتایج مستقیم بازسازی است.
* ترمیم روح جامعه: ویرانیهای فیزیکی اغلب با فروپاشی روانی و اجتماعی همراه است. بازسازی نمادی از تابآوری و امید است که به ترمیم روح جامعه کمک میکند.
* درسآموزی برای آینده: بازسازی فرصتی است تا با درس گرفتن از اشتباهات گذشته و با استفاده از دانش روز، شهرهایی مقاومتر، پایدارتر و زیباتر بسازیم.
چگونه بازسازی کنیم؟ (اصول کلیدی)
۱٫ بازسازی اولویتبندیشده: ابتدا نیازهای اساسی مانند سرپناه موقت و دائم، آب، برق، بهداشت و درمان باید در اولویت قرار گیرند.
۲٫ مشارکت مردمی: بازسازی باید با محوریت مردم و با در نظر گرفتن نیازها و خواستههای آنان صورت گیرد. دخالت دادن ساکنین در فرآیند تصمیمگیری، حس تعلق و مالکیت را افزایش میدهد.
۳٫ شهرسازی پایدار و مقاوم: استفاده از الگوهای نوین شهرسازی، توجه به معماری بومی، مقاومسازی ساختمانها در برابر بلایای طبیعی و توجه به محیط زیست، لازمه ساخت شهرهایی در تراز قرن ۲۱ است.
۴٫ حمایت اقتصادی و اجتماعی: دولت و نهادهای مسئول باید با ارائه تسهیلات، وامهای کمبهره و حمایتهای روانی، روند بازسازی را تسریع و تسهیل کنند.
۵٫ استفاده از ظرفیتهای داخلی: بهرهگیری از تخصص مهندسان، معماران، کارگران و پیمانکاران ایرانی، علاوه بر کاهش هزینهها، به تقویت تولید ملی نیز کمک میکند.
۶٫ نگاه به آینده: بازسازی صرفاً بازگرداندن وضعیت قبل از جنگ نیست؛ بلکه فرصتی برای ارتقاء کیفیت زندگی، ایجاد فضاهای عمومی بهتر و تبدیل تهدید به فرصت است.
بازسازی شهرهای ما، بازسازی امیدهاست. بیایید با هم، با همدلی و همبستگی، شهرهایمان را دوباره بسازیم تا از خاکستر ویرانی، بار دیگر شکوفایی را تجربه کنیم .
